Historie windkorenmolen

Al sinds vroeg in de 15e eeuw (1402) stond op het huidige molenerf een standerdmolen. Dit was het oudste type richtbare houten windmolen van de Lage Landen. Tot 1659 was de windmolen op deze plek in Duits bezit.

Na de houten standerdmolen heeft er waarschijnlijk een stenen molen gestaan. Deze is in 1827 afgebrand. Dat het om een stenen molen zou gaan had de vader van de huidige vrijwillige molenaar Jan Venemans van zijn ouders gehoord.

J.D. Venemans (de eerste van vijf generaties Venemans die hier tot 1992 het molenaarsbedrijf uitoefenden)  kocht de grond met de molenrechten en liet nog in hetzelfde jaar (1827) een nieuwe molen bouwen door molenbouwer Vrieze. Die molen was een houten achtkant en leek veel op molen Hermien in Harreveld, die ook door Vrieze was gebouwd.

De tweede generatie, G. Venemans, liet in 1880 naast de molen een stoommaalderij bouwen; nu kon men ook malen als er onvoldoende wind was. Toen in 1883 de molen afbrandde, kwam er in eerste instantie geen nieuwe molen, maar gebruikte men alleen de stoommaalderij.

Toch ontstond er weer behoefte aan een windmolen. In 1898 werd de huidige stellingmolen gebouwd, die de naam de Oude Molen kreeg. Basis vormde het oude achtkant van de in dat jaar in Zaandam-Oost gesloopte houtzaagmolen De Gekroonde Hoop, die waarschijnlijk uit 1681 stamde.

De korenmolen heeft dienst gedaan tot 1931. Toen zijn wiekenkruis, staart en stelling verwijderd, en was de molen alleen nog opslagplaats. In een van de bijgebouwen was nog jarenlang een mechanische maalderij actief (t/m 1972). De dieselmotor heeft vanaf het jaar van aanschaf (1935) t/m 1972 alle dagen de maalderij aangedreven, en werd daarna nog 1 keer per week gebruikt om kippenvoer te mengen.

In 1991 werd de molen een rijksmonument. In 1992 werd het maalbedrijf beĆ«indigd en werd de molen met bijgebouwen voor het symbolische bedrag van 1 gulden overgedragen aan de Stichting Venemansmolen, die het molencomplex weer in volle glorie in bedrijf wilde stellen om het voor het nageslacht te bewaren.

In 1994 startte de restauratie, die in augustus 1997 werd afgesloten. Op 23 september 1997 vond de officiĆ«le ingebruikstelling van het complex plaats door Z.K.H. Prins Claus. De naam ‘Oude Molen’ werd toen veranderd in Venemansmolen, naar de molenaarsfamilie die jarenlang met de Oude gemalen heeft.

Kijk voor meer informatie over de constructie van de Venemansmolen op www.molendatabase.nl.